De Ottonen.(2/2)

Mijn vriend en ik bezochten het dorp Ename dat destijds op de grens lag van het vroeg-middeleeuws Ottoonse (Duitse) Rijk.

Door het Verdrag van Verdun in 843 werd de politieke kaart herschikt en werd het grote eenheidsrijk van Karel de Grote opgesplitst in drie delen, waardoor aan de Schelde het Franse en het Duitse Rijk pal naast elkaar kwamen te liggen.
Om de westgrenzen van zijn rijk te beschermen, richtte de Duitse keizer Otto II (973-983) drie belangrijke versterkingen op langs de rechteroever van de Schelde. Samen met Antwerpen en Valenciennes, werd Ename in 974 uitgeroepen als hoofdplaats van een nieuw graafschap, ter verdediging van de rijksgrens in een strategisch gelegen grensgebied.

De Sint-Laurentiuskerk van Ename is één van de zeldzaam overgebleven Ottoonse kerken in ons land en verschilt in menig opzicht van Rooms katholieke kerken. Het was mijn vriend die me op de verschillen wees.
Zo was er vooraan in de kerk een erg sober koor gevestigd, waar de priester de mis opdroeg.

Maar anders dan in andere kerken, bevindt er zich achteraan in de kerk nog een tweede koor, dat ooit bestemd was voor de Ottoonse Keizer (al is die waarschijnlijk in eigen persoon nooit in de kerk geweest). Boven het tweede koor is er een balkon of een soort tribune, die voorbehouden was aan de familie van de keizer.

Wat echter het meest opvalt in dit kerkje zijn de eeuwenoude muurschilderingen. In 1990 werd het ware karakter van de Sint-Laurentiuskerk ontdekt, toen het gebouw in detail werd onderzocht wegens stabiliteitsproblemen aan de toren. Achter het orgel kwam een beschilderd boogveld tevoorschijn en onderzoek toonde aan dat deze muurschilderingen tot de oudste fresco’s van de Benelux behoren.

De Ottoonse kerken sloten nauw aan bij de Byzantijnse kerken uit het oosten. De Byzantijnse kerk kent het gebruik van een preekstoel niet en dus ook in deze kerk stond aanvankelijk geen preekstoel. Maar zevenhonderd jaar later hadden de plaatselijke katholieke overheden dat zo niet begrepen en werd er alsnog een preekstoel in barok-stijl in de kerk geplaatst. Na de ontdekkingen die men in 1990 deed, besefte men dat de barokke preekstoel vloekte met de stijl van het kerkje. Men wou het zeldzame Ottoonse karakter van deze kerk absoluut behouden en men vond er niets beter op dan de preekstoel naar een achterportaal te verhuizen en letterlijk bij de achterdeur te zetten.

In 1033 werd staken de troepen van Boudewijn IV, graaf van Vlaanderen, de Schelde over om het Ottoonse rijk aan te vallen. In 1047 nam zijn zoon Boudewijn V definitief bezit van Ename.
Zijn vrouw stichtte er een benedictijnenabdij, gebouwd bovenop de overblijfselen van de vroegere grensstad. De archeologische site van deze abdij is nog steeds te bezoeken.

Maar wij lieten de Ottonen en hun keizers achter ons en we reden van Ename naar enkele andere dorpen aan de rand van de Vlaamse Ardennen om aldaar nog enkele eeuwenoude kerken te gaan bekijken. Maar daarover heb ik het nog in een volgend logje.

De Ottoonse keizers Otto I en Otto II en hun gemalin

Geraadpleegde bron : Provinciaal Archeologisch Museum Ename

3 Comments

  1. Haha.. die mooie preekstoel bij de achterdeur..! Maar vind het wél goed dat de dingen in hun oorspronkelijke staat teruggebracht worden.. doet de geschiedenis van dit bijzondere kerkje eer aan.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s