Berichten van fluwijn

blognaam van Dirk Haesaert; 62 jaar oud en 33 jaar gehuwd met Patsy; woont in de Leiestad Deinze; Gepensioneerd sedert 1 juli 2018 opgeleid in de grafische technieken; vrijwillig medewerker aan het Museum van Deinze en de Leiestreek en de Erfgoedcel Leie en Schelde; hobby-fotograaf en verzamelaar van oude foto’s en prentkaarten; houdt van lezen, tekenen, fietsen en bloggen; liefhebber van kunst, geschiedenis, musea, films, goede tv-series en lekker eten.

On hold.

Mijn blog en ik hebben een dipje. Allerlei andere dingen slorpen teveel tijd en aandacht op. Daarom duw ik hier maar beter eventjes op de pauze-knop en zet ik deze blog “on hold” tot na de zomer.
Ergens in september pik ik de draad terug op, met hopelijk wat meer tijd, verse moed en nieuwe inspiratie.

Iedereen een fijne zomer toegewenst.
Graag tot later.

De Ottonen.(2/2)

Mijn vriend en ik bezochten het dorp Ename dat destijds op de grens lag van het vroeg-middeleeuws Ottoonse (Duitse) Rijk.

Door het Verdrag van Verdun in 843 werd de politieke kaart herschikt en werd het grote eenheidsrijk van Karel de Grote opgesplitst in drie delen, waardoor aan de Schelde het Franse en het Duitse Rijk pal naast elkaar kwamen te liggen.
Om de westgrenzen van zijn rijk te beschermen, richtte de Duitse keizer Otto II (973-983) drie belangrijke versterkingen op langs de rechteroever van de Schelde. Samen met Antwerpen en Valenciennes, werd Ename in 974 uitgeroepen als hoofdplaats van een nieuw graafschap, ter verdediging van de rijksgrens in een strategisch gelegen grensgebied.

De Sint-Laurentiuskerk van Ename is één van de zeldzaam overgebleven Ottoonse kerken in ons land en verschilt in menig opzicht van Rooms katholieke kerken. Het was mijn vriend die me op de verschillen wees.
Zo was er vooraan in de kerk een erg sober koor gevestigd, waar de priester de mis opdroeg.

Maar anders dan in andere kerken, bevindt er zich achteraan in de kerk nog een tweede koor, dat ooit bestemd was voor de Ottoonse Keizer (al is die waarschijnlijk in eigen persoon nooit in de kerk geweest). Boven het tweede koor is er een balkon of een soort tribune, die voorbehouden was aan de familie van de keizer.

Wat echter het meest opvalt in dit kerkje zijn de eeuwenoude muurschilderingen. In 1990 werd het ware karakter van de Sint-Laurentiuskerk ontdekt, toen het gebouw in detail werd onderzocht wegens stabiliteitsproblemen aan de toren. Achter het orgel kwam een beschilderd boogveld tevoorschijn en onderzoek toonde aan dat deze muurschilderingen tot de oudste fresco’s van de Benelux behoren.

De Ottoonse kerken sloten nauw aan bij de Byzantijnse kerken uit het oosten. De Byzantijnse kerk kent het gebruik van een preekstoel niet en dus ook in deze kerk stond aanvankelijk geen preekstoel. Maar zevenhonderd jaar later hadden de plaatselijke katholieke overheden dat zo niet begrepen en werd er alsnog een preekstoel in barok-stijl in de kerk geplaatst. Na de ontdekkingen die men in 1990 deed, besefte men dat de barokke preekstoel vloekte met de stijl van het kerkje. Men wou het zeldzame Ottoonse karakter van deze kerk absoluut behouden en men vond er niets beter op dan de preekstoel naar een achterportaal te verhuizen en letterlijk bij de achterdeur te zetten.

In 1033 werd staken de troepen van Boudewijn IV, graaf van Vlaanderen, de Schelde over om het Ottoonse rijk aan te vallen. In 1047 nam zijn zoon Boudewijn V definitief bezit van Ename.
Zijn vrouw stichtte er een benedictijnenabdij, gebouwd bovenop de overblijfselen van de vroegere grensstad. De archeologische site van deze abdij is nog steeds te bezoeken.

Maar wij lieten de Ottonen en hun keizers achter ons en we reden van Ename naar enkele andere dorpen aan de rand van de Vlaamse Ardennen om aldaar nog enkele eeuwenoude kerken te gaan bekijken. Maar daarover heb ik het nog in een volgend logje.

De Ottoonse keizers Otto I en Otto II en hun gemalin

Geraadpleegde bron : Provinciaal Archeologisch Museum Ename

De Ottonen.(1/2)

Meer dan duizend jaar geleden was er reeds sprake van een Duitse Rijk dat geschiedkundig omschreven wordt als het “Ottoonse Rijk(niet te verwarren met het Ottomaanse Rijk). De Ottonen worden ook wel de Ludolfingers genoemd.
Het was een Saksich hertogelijk geslacht dat uitgroeide tot een dynastie die meer dan een eeuw lang regeerde over het Duitse Rijk, van het jaar 919 tot 1024.
Otto I, Otto II en Otto III lieten zich tot keizer van het “Heilige Roomse Rijk” kronen.

Stamboom van de Ottoonse dynastie


Op de grens van het toenmalig Duitse Rijk met het Frankische Rijk lag in de mooie Zwalmstreek het dorp Ename. Het dorp zat geprangd tussen twee rivaliserende vroeg-middeleeuwse grootmachten en was omstreeks het jaar 1000 een belangrijke strategische plaats. Op het dorpsplein van Ename staat nog steeds een grenspaal en een Ottoons kruis dat daaraan herinneren.

In datzelfde dorp hebben de Ottonen nog een andere merkwaardige erfenis nagelaten. De Sint-Laurentiuskerk van Ename is namelijk de enig nog resterende “Ottoonse kerk” in Vlaanderen.

De kerk werd gebouwd in de 10e eeuw en is één van de oudste kerkjes in Vlaanderen. De bouwstijl is pre-romaans, maar het is pas binnen in het gebouw dat de Ottoonse oorsprong van dit kerkje duidelijk wordt.

Een leek, zoals ik, merkt op het eerste zicht weinig verschil met andere kerken. Maar dit kerkje bevat enkele historisch waardevolle elementen. Het was mijn vriend, met wie ik de kerk onlangs bezocht en die geschiedkundige is, die me op enkele opmerkelijke details wees.

(wordt vervolgd)

Emile Claus.

Emile_Claus_-_Zelfportret
Zelfportret (ca.1874)

De Leie heeft door de jaren heen menig kunstenaar geïnspireerd. In de eerste helft van de twintigste eeuw bereikte de kunstbeleving aan de Leie een hoogtepunt toen diverse kunstenaars zich in de dorpen aan de Leie vestigden en daar een kunstenaarscollectief vormden die later bekend zou worden onder de naam “de Latemse School”.


Eén onder hen was Emile Claus. Hij was een kind van de Leie, geboren in Sint-Eloois-Vijve op 27 september 1849. Reeds op jonge leeftijd ontwikkelde hij een bijzonder tekentalent en volgde hij les in de plaatselijke academie te Waregem. Maar op 20-jarige leeftijd trok hij naar Antwerpen, waar hij zich inschreef aan de Academie voor Schone Kunsten. Aanvankelijk schilderde hij vooral portretten en realistische dorpstaferelen. Na zijn studies keerde hij in 1885 terug naar de Leiestreek. Hij nam zijn intrek in Villa Zonneschijn in Astene. Vanaf dan werd het plattelandsleven aan de Leie zijn grootste inspiratiebron.

Vanaf 1890 spoorde hij herhaaldelijk naar Parijs waar hij in contact kwam met de Franse impressionisten. Onder hun invloed  paste hij ook zijn eigen stijl aan, dat voortaan helderder en spontaner werd. Bij zijn terugkomst schilderde hij het landschap aan de Leie in steeds heviger kleuren en met fijnere nuances, met het licht van de zon als één van de belangrijkste facetten. Zo werd hij de voortrekker van het luminisme in Vlaanderen. Stilaan raakte hij bekend als “de zonneschilder“.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog verbleef hij in ballingschap in Londen, waar hij een reeks schilderijen aan de Theems vervaardigde.

Maar na de oorlog keerde Emile Claus terug naar zijn Villa Zonneschijn Astene, waar hij zijn oeuvre vervolledigde. In de laatste jaren van zijn leven werkte hij nog enkele portretten af van onder meer zijn echtgenote en enkele bevriende kunstenaars en schrijvers zoals Cyriel Buysse.
Emile Claus stierf plotseling op 14 juni 1924 op 75-jarige leeftijd. Hij werd begraven in zijn eigen tuin.

Emile Claus door Jenny Montigny
Emile Claus aan het werk in zijn atelier, getekend oor Jenny Montigny (leerlinge en vriendin van Emile Claus)

De werken van Emile Claus zijn verspreid over belangrijke musea in de hele wereld. Maar de meeste schilderijen van zijn hand zijn te zien in het Museum voor Schone Kunsten in Gent en in het Museum van Deinze en de Leiestreek .

Hieronder een selectie uit het werk van Emile Claus. (Klik op een afbeelding om te vergroten).

Stil.

Het is de laatste tijd vrij stil, hier op deze blog. Dat komt omdat ik tegelijk met nogal wat andere dingen bezig ben die mijn aandacht opeisen en waardoor het bloggen een beetje naar de achtergrond is verschoven. Maar daar komt vast weer beterschap in.
Het woord “still”, met twee “ellen” achteraan, is Engels voor “nog steeds”. Ik ben er dus nog steeds, al is het hier een beetje stil.
Ter illustratie deze “stille” foto.

De yogales.

Voor het tweede jaar op rij werden in het Museum van Deinze en de Leiestreek initiatielessen Yoga georganiseerd. Ongeveer veertig vrouwen en twee mannen namen eraan deel. Het lesgeld dat ze ervoor hadden betaald was ten voordele van het kinderkankerfonds.

DSC_0010

DSC_0012

Dit jaar werd de les gegeven door niemand minder dan Evy Gruyaert, die iedereen kent van radio en televisie en van “Start to run”.

DSC_0007

DSC_0014

In een andere zaal werd er ook yogales gegeven aan kinderen. En ook de kleintjes deden hun best om aan hun lichaamsconditie te werken. Maar ze hadden vooral dolle pret.

DSC_0027

DSC_0025

DSC_0030

DSC_0032

Zo zie je maar, een modern museum is zoveel meer dan alleen maar een museum.

Retro-fotoshoot.

flapper-3727337_960_720Onder het motto ‘Hoe maakt u het?‘ richt de 19e editie van Erfgoeddag op zondag 28 april 2019 de schijnwerpers op het vakmanschap.
Iedere erfgoedcel vult op eigen wijze dit thema in. Zo stelt de Erfgoedcel Leie en Schelde in Deinze het vak van de fotograaf in de kijker. Niet de fotograaf van vandaag, maar de fotograaf  uit de jaren ’20 en ’30. In het huis Gentiel De Smet, een authentiek huis uit de jaren dertig, wordt een retro-fotoshoot georganiseerd. Iedereen die dat wil kan er op erfgoeddag een retro-foto van zichzelf laten maken. Er zullen retro-kostuums en retro-kledij voorzien zijn. Ook voor de hairstyling wordt gezorgd en een professionele fotograaf zal aanwezig zijn .
Voor een foto moet men wel vijf euro betalen, maar de opbrengst gaat integraal naar het kinderkankerfonds.

 

Als vrijwilliger help ik een beetje mee met de organisatie van dit event.  Naast de fotoshoot zijn er overigens nog meer activiteiten in de stad. Zo kan men in het museum van de Leiestreek (Mudel) een initiatie yoga en kinderyoga bijwonen onder leiding van Evy Gruyaert (bekend van radio en tv).
Er zijn ook een aantal outdoor-activiteiten gepland die dag, zoals een erfgoed-fietstocht en allerhande volksspelen en kinderanimatie in het stadscentrum. De weersvoorspellingen voor zondag zijn helaas niet schitterend. Maar wie graag iets wil doen voor het kinderkankerfonds laat zich toch niet tegenhouden door enkele regendruppels ?