Het fort. (2/2)

Het fort van Breendonk was onderdeel van de tweede fortengordel rond Antwerpen, maar werd door de Nazi’s gebruikt als doorgangskamp voor politieke gevangenen. Het was de laatste halte voor de gevangenen werden afgevoerd naar vernietigingskampen in Duitsland. Maar velen onder hen overleefden reeds in dit kamp hun gevangenschap niet. Het kamp werd door de Nazi’s ontruimd op 31 augustus 1944 en kwam op 2 september 1944  in handen van de bevrijders.
Het fort van Breendonk is heden ten dage ingericht als gedenkplaats en museum. Over het fort van Breendonk en de wreedheden die daar zijn begaan is reeds veel geschreven. Helaas steekt het extreem rechts gedachtegoed overal weer de kop op. Het fort van Breendonk getuigt van de wantoestanden waar dat soort ideeën naartoe kunnen leiden.
Hieronder nog een greep uit de foto’s die ik nam, toen ik in maart 2013 het fort bezocht.

Plaats voor het ochtendappel

Breendonk 026

De schrijnwerkerij

Breendonk 073 (2)

de folterkamer

Breendonk 076 (2)b

De latrines

Breendonk 077

Prikkeldraad

Breendonk 081 (2)

De galgen

Breendonk 097

Breendonk 094 (2)

Het executieplein

Breendonk 089

Breendonk 098

 

Breendonk 112

Gevangenen in het kamp van Breendonk werden dagelijks verplicht om de executies bij te wonen. De volgende dag kon het hun beurt zijn.

De brug

Breendonk 109 (2)

Breendonk 007

Het fort. (1/2)

Het fort van Breendonk nabij Willebroek, twintig kilometer ten zuiden van Antwerpen, werd tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt door de nazi’s als werk- en doorgangskamp (auffanglager) voor voornamelijk politieke gevangenen. In totaal hebben er circa 3600 mensen gevangen gezet. Velen onder hen lieten er het leven.
Het regime in het kamp was bijzonder wreed. De kampbewakers maakten er zich schuldig aan fysische en psychische mishandeling en foltering van de gevangen.

Eind maart 2013 bezocht ik het kamp van Breendonk. Om de grauwheid van dit verderfelijk oord te benadrukken bewerkte ik achteraf sommige foto’s. Nu, zes jaar later, vind ik de foto’s nog steeds indringend en wil ze daarom graag nog eens posten op deze blog.

De toegang naar het kamp

Breendonk 005 (2)

De binnenkoer

Breendonk 022

Berlin.Gestapo_Museum_020

Pas aangekomen gevangenen moeten uren stilstaan gedurende registratie en het uitdelen van de kampkledij; wie bewoog werd zwaar mishandeld (13 juni 1941) Foto : Wikipedia

De tunnel naar de hel

Breendonk 012

Breendonk 059 (2)b

De gangen aan de kazematten

Breendonk 042 (2)

De kazematten

Breendonk 056 (2)

Breendonk 069 (2)b

De barakken

Breendonk 046 (3)b

Breendonk 052

De isoleercellen

Breendonk 061

Breendonk 065 (2)

(wordt vervolgd)

Lichtfront.

De “GoneWest-manifestaties” die van 2014 tot 2018 de Eerste Wereldoorlog herdachten, zijn intussen afgesloten. We waren erbij toen “Waterfront” op 29 juni aan onze kust werd georganiseerd. In de maand oktober van 2014 werd dat evenement reeds voorafgegaan door het “Lichtfront”. Mensen vormden toen een kilometers lange ketting in de Westhoek en brachten met brandende fakkels in de hand een vredesboodschap.
We waren er ook bij in 2014. Enkele foto’s van toen heb ik nog eens opgediept.

Lichtfront 021Lichtfront 020Lichtfront 024Lichtfront 032Lichtfront 036

Flanders Field American Cemetery.

Na nauwelijks twintig minuutjes stappen bereik je vanuit het bezoekerscentrum HIPPO.WAR in Waregem, het “Flanders Field American Cemetery”. Dit is de enige Amerikaanse begraafplaats van de Eerste Wereldoorlog in België.
368 gesneuvelde Amerikaanse soldaten vonden hier hun laatste rustplaats.
De begraafplaats is 2,4 hectare groot. Centraal staat een gedenkkapel waar binnenin de namen van de 43 Amerikaanse soldaten gebeiteld staan, wiens stoffelijke resten nooit zijn gevonden.

DSC_0038-horz

DSC_0036

Aan elke kant van het centrale vierkant liggen vier identieke delen met elk 92 graven. Op de vier verlengden van de diagonalen bevinden zich cirkelvormige inhammen waar telkens een urne staat, die telkens één van de vier Amerikaanse divisies, die in ons land gestreden hebben, symboliseren.
Verder is het park netjes en verzorgd aangelegd met mooie doorkijkjes en netjes gemaaide gazonnen.

DSC_0033

DSC_0045

DSC_0048

DSC_0049

Maar het meest merkwaardige vond ik het mooie huis dat men aan de ingang van de begraafplaats aantreft. Tot vorig jaar deed dit huis enkel dienst als woning voor de Amerikaanse beheerder van de begraafplaats. Maar sinds enkele maanden is er in de aanbouw van het huis ook een bezoekerscentrum gevestigd dat aansluit bij HIPPO.WAR.

DSC_0057

DSC_0054

Op 26 maart 2014 bezocht de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama dit kerkhof, tijdens een officieel bezoek aan ons land. Het provinciestadje Waregem stond toen helemaal op z’n kop.

DSC_0062

 

11 november.

Het ereveld 1940 – 1945 op de Westerbegraafplaats in Gent is een plaats waar vele gesneuvelde soldaten en oud-strijders uit de Tweede wereldoorlog zijn begraven.

Op de Westerbegraafplaats hebben ook gesneuvelden uit de Eerste wereldoorlog een laatste rustplaats gekregen. Zo is er naast een Belgisch, ook een Frans, Italiaans, Brits en Russisch militair kerkhof.

Op deze herdenkingsdag zullen deze kerkhoven door heel wat mensen worden bezocht,

The Canadian road. (5/5)

Mijn vrouw en ik waren nog steeds op stap in de Westhoek en volgden daar de “Canadian road to Passchendaele”, een wandelroute in de voetsporen van de Canadese troepen die in 1917 vanuit Ieper een acht kilometer lange mars ondernamen naar Passendale, met als doel het door de Duitsers bezette dorp en de strategisch gelegen glooiende heuvels er omheen, in te nemen. De Canadezen deden er ruim 100 dagen over om deze hachelijke onderneming tot een goed einde te brengen. Onderweg verloren ze meer dan 16.000 manschappen.
Voor ons was de onderneming iets minder hachelijk. Wij waren intussen aan het laatste stuk van onze wandeling bezig, waar behalve de mooie vergezichten niet zo heel veel te zien was.

DSC_0048 - kopie

We kwamen nog wel voorbij een mooi kapelletje dat schijnbaar bij een klein hoevetje hoorde.

DSC_0121 - kopie

En zo kwamen wij uiteindelijk bij de parking aan van Tyne Cot Cemetery, de Britse militaire begraafplaats. Het vertrek- en eindpunt van onze wandeling.

DSC_0124 - kopie

Nu wij hier toch waren konden we natuurlijk niet nalaten om nog eens een bezoekje te brengen aan dit immense kerkhof. We gingen langs een achterpoortje naar binnen.

DSC_0002 - kopie

Bij het zien van deze duizenden grafzerken wordt een mens vanzelf een beetje stil en is elke verdere commentaar overbodig.

DSC_0010 - kopie

DSC_0015 - kopie

DSC_0007 - kopie

Aan heel wat grafzerken stonden rode en oranje-kleurige rozen.

DSC_0013 - kopie

De Westhoek, tussen Ploegsteert en Diksmuide ligt bezaaid met talrijke militaire begraafplaatsen, waarvan Tyne Cot Cemetery in Passendale één van de grootste en meest indrukwekkende is. Hier liggen ongeveer 11.500 soldaten begraven en in de muren omheen het kerkhof staan nog eens de namen gegrift van 35.000 soldaten wiens stoffelijk overschot nooit is teruggevonden. Op Tyne Cot Cemetery alleen al worden meer dan 46.000 gesneuvelden herdacht, waaronder een duizendtal Canadezen.


Komende maandag 31 juli zal het precies 100 jaar geleden zijn dat de slag bij Passendale begon, Een veldslag waaraan legereenheden van over de hele wereld deelnamen en waarbij in totaal 450.000 soldaten het leven lieten. Het is één van de bloedigste die ooit in Europa werd uitgevochten. Naar aanleiding daarvan hebben zondag en maandag enkele bijzondere evenementen plaats.

Op zondag 30 juli wordt er voor 400 speciale genodigden onder de Menenpoort in Ieper een bijzondere Last Post geblazen waarna er op de markt een unieke evocatie plaats vindt die het verhaal van de Eerste Wereldoorlog brengt, met bijzondere aandacht voor de slag bij Passendale. Er zijn liveoptredens van Britse militaire bands, muzikanten en acteurs. Een klank- en lichtspel en een spectaculaire projectie op de Lakenhalle zullen het hoogtepunt van de show vormen.
Op maandag 31 juli, de historische datum van de aanvang van de Slag bij Passendale, wordt er een officiële plechtigheid georganiseerd op het Tyne Cot Cemetery in Passendale.

Zelf zal ik er niet bij zijn. Maar zowel de Britse als de Belgische Royals zullen er wél zijn, alsook diverse hoogwaardigheidsbekleders. Maar geen nood voor wie er niet bij kan zijn : alles wordt in beeld gebracht door de BBC en zondagavond en maandag in Engeland, België en nog wat landen, rechtstreeks op de televisie uitgezonden.

AWM-E00833

 

 

The Canadian road. (4/5)

Gelukkig konden mijn vrouw en ik onder de bomen schuilen voor de regen. We waren net bij een oude spoorwegbedding aangekomen, toen een hevige plensbui ons staande hield. De bui was heftig, maar kort. Na amper vijf minuten hadden we het ergste al gehad. De wind deed meteen haar best om onze kleren terug droog te blazen.

DSC_0103 - kopie

Van zodra de bui was weggetrokken zetten we onze tocht verder langs de oude spoorwegbedding Roeselare-Ieper, die thans is omgebouwd tot een kaarsrecht fiets- en wandelpad dat ons doorheen een bebost gebied leidde.

DSC_0100 - kopie

In 1917 probeerden de Canadezen hier zo snel mogelijk de holle spoorweg in te nemen omdat deze een ideale beschutting bood tegen de mitrailleursnesten die zich in de omliggende versterkte hoeves bevonden.
De spoorweg innemen was echter geen gemakkelijke opdracht voor de Canadese battalions, want het was ook de Duitsers niet ontgaan dat deze spoorwegberm van strategisch belang was. De verovering van de spoorwegbedding werd fel bevochten en kostte alweer heel wat mensenlevens.

tekst13_clip_image006

Algauw waren we door het bebost gebied heen en kwamen we terug in een meer open vlakte, waar we de spoorwegbedding achter ons lieten. De regenplassen waren intussen alweer bijna opgedroogd.

DSC_0096 - kopie

We vervolgden onze weg langs een terrein waar kleine waterpoelen (restanten van vroegere bommenkraters) herinnerden aan de hevige gevechten die hier plaats vonden.

DSC_0107 - kopie

Zo kwamen we bij de Passendalestraat aan, waar we plots links een stropad tussen het koren moesten gaan volgen (zie ook foto bovenaan).

DSC_0112 - kopie

Het stropad leidde ons naar “Memorial monument voor het “85e Canadian Battalion”.

DSC_0113 - kopie

Op 30 oktober 1917 zette het 85 ste Canadese battalion, ook wel de Nova Scotia Highlanders genoemd, op deze heuvelrug de aanval in op de Duitse troepen. Het 85 ste battalion slaagde erin om de oostflank van deze heuvelrug te bezetten, terwijl andere Canadese battalions de zuidrand van Passendale innamen.

1b
De verliezen waren echter hoog. Op de eigenste plek waar wij nu stonden werden 391 jonge mannen meedogenloos neergemaaid. Ze stierven in miserabele omstandigheden, ver weg van huis en hun geliefden.
Honderd jaar geleden was de modder op deze velden om ons heen met bloed en menselijke resten doordrenkt.

DSC_0116 - kopie

We waren nu toe aan het laatste stuk van onze wandeling. Dat bleek nog een lastig stuk te zijn. Onze kuiten kregen enkele venijnige hellingen te verwerken.

DSC_0119 - kopie

Voor ons lag nog een lange kronkelende weg die ons terug naar Tyne Cot Cemetery zou leiden. Het leek alsof wij helemaal alleen onderweg waren. Hier was in de verste verte geen kat te zien. Laat staan een gevaarlijke hond.

DSC_0117 - kopie

(wordt vervolgd)