Onverwoestbaar.

Zoals ik in het vorig logje al schreef was de firma Torck-Beeusaert uit Deinze een eeuw geleden de vaste leverancier van Sinterklaas.
Op haar hoogtepunt stelde de fabriek meer dan duizend mensen te werk.

folder3

Helaas kon de firma in de jaren ’70 van vorige eeuw niet langer concurreren met de leveranciers uit de lage loon landen en ging failliet.
Na meer dan 40 jaar leegstand, verwaarlozing en verval werden vorige donderdag 6 december, uitgerekend op Sinterklaasdag (!) de laatste muren van het pand gesloopt. Daarmee is alweer een belangrijk stukje historisch industrieel erfgoed uit onze stad verdwenen.
Het speelgoed mocht dan wel onverwoestbaar zijn, de hele fabriek was dat niet.

DSC_0037 - kopie

f80a7aac-f96a-11e8-aa5f-042653ff3bfd_web_scale_0.2150086_0.2150086__

Vijf voor twaalf.

Baasrode-Dendermonde 037b

Baasrode-Dendermonde 039b

Baasrode-Dendermonde 038b

Baasrode-Dendermonde 036b

Baasrode-Dendermonde 043b

Baasrode-Dendermonde 049b

Baasrode-Dendermonde 047b

Baasrode-Dendermonde 048b

Toen de scheepswerf van Baasrode (bij Dendermonde) in 1986 het nakende faillissement aankondigde, lieten de arbeidskrachten, die daar toen aan het werk waren, uit protest hun gereedschap letterlijk uit hun handen vallen. Ze verlieten het atelier om er nooit meer terug te keren. Alles ligt er nog steeds zoals zij het destijds achterlieten.

Aan de oude dokken.

We keren nog even terug naar de oude Gentse haven waar het Gents stadsbestuur diverse historische kranen heeft laten neerzetten om de sfeer van weleer te evoceren. Ze staan er te pronken naast enkele moderne kranen op de bouwwerven. Wij maakten er een wandeling langs het Noord-Dok en het Handelsdok.

DSC_0020

DSC_0015

DSC_0029b

DSC_0019

DSC_0031b

We staken het Noord-dok over en aan de andere kant volgden we de oude sporen en wandelden zo verder in de richting van het Houtdok.

DSC_0033

DSC_0037

De oude betonsilo is intussen een hippe plek geworden. Het lelijke gedrocht is bovendien ook nog best fotogeniek.

DSC_0039

DSC_0040

Havenkraan.

Sinds kort zijn de oude dokken in Gent opnieuw drie kranen rijker geworden. De stad Gent wil de geschiedenis van de oude Gentse haven graag laten voortleven en doet dat door oude kranen, sporen, aanmeerpalen en andere typische havenattributen terug te brengen of te behouden.
Wij gingen er onlangs een kijkje nemen. De eerste kraan waar we tijdens onze havenwandeling tegenaan botsten, was deze die aan het houtdok staat op opgesteld. De mastodont is een stukgoedkraan, weegt 370 ton, heeft een hijsvermogen van 35 ton en is enorm hoog. Zo hoog dat ik ze niet helemaal op de foto kreeg.

DSC_0005b

Om de kraan helemaal op het plaatje te krijgen moest ik redelijk veraf gaan staan, ofwel aan de overkant van het dok post vatten (foto boven).
De kraan heeft ruim dertig jaar dienst gedaan voor het laden en lossen van stuk- en bulkgoederen. Nu ze met pensioen gesteld is, slijt ze hier aan het houtdok haar oude dag.

DSC_0002b

Naar verluid zou het de bedoeling zijn om bezoekers op één of andere manier de mogelijkheid te bieden om deze kraan op een veilige manier te beklimmen. Zij die dat doen zouden ginder boven dan kunnen genieten van een prachtig uitzicht over het oude Gentse havengebied.

DSC_0004 - kopieb

We kregen tijdens deze wandeling nog meer kranen te zien, maar die komen wel een andere keer aan bod.

Herbestemming.

In het “Ommegangstraatje” in onze stad tref je de gebouwen aan van de firma TORCK. Tenminste, wat er nog van over blijft.
Van de fabriek, waar sinds 1887 wereldvermaarde kinderwagens, poppenwagens en trapauto’s werden gemaakt, blijft nog slechts een bouwval over. De firma telde op zijn hoogtepunt duizend werknemers en had vestigingen in Rotterdam en Keulen. Maar vooral door de concurrentie uit de lage-loon landen, kon het bedrijf het niet meer redden en ging in 1971 failliet. De gebouwen en terreinen werden daarna nog gebruikt als opslagplaats door de speelgoedhandel Beeusaert. Maar na verloop van tijd hielden ook zij het voor bekeken.

NaamloosDirectie- en kaderleden van de firma Torck anno 1922.
Vooraan zitten (v.l.n.r.) : George Torck, Robert Torck, Emile Torck, vennoot Paul Hautekeete, Victor Torck en Charles Drubbel.
Zittend op de grond : Christiane Torck.

Onderstaande foto’s maakte ik tien jaar geleden, in 2008, toen de gebouwen al in erbarmelijke toestand verkeerden.
Sindsdien staan de magazijnen verder te verkommeren.

DSC_1910DSC_1916DSC_1921Intussen zijn er plannen voor een herbestemming voor deze site. Alle gebouwen zullen met de grond gelijk gemaakt worden en de hele omgeving zal worden omgevormd tot een woon- en leefsite. Nadat de gebouwen van de firma Periclès reeds tegen de vlakte gingen, zal opnieuw een stukje industriële geschiedenis van onze stad voorgoed verdwijnen.
Een aantal van de kinderwagens en trapauto’s die destijds door de firma Torck werd vervaardigd, zijn nog te bezichtigen in de erfgoedafdeling van het Museum van Deinze en de Leiestreek.

Torck_-_Deinze_-_Belgium

Industrieel erfgoed.

Het begon als een vermicellifabriekje dat eind 19e eeuw aan de boorden van de Leie werd opgericht. Het fabriekje zou uitgroeien tot één der grootste maalderijen van Europa. De huidige gebouwen dateren van 1892.
Binnenkort verhuizen de “Molens van Deinze” naar een terrein aan het Schipdonkkanaal. De oude industriële gebouwen aan de Leie komen dan wellicht in handen van projectontwikkelaars. Wat zij ermee zullen aanvangen is nog een open vraag.

DSC_0183

De ‘Lorenzobrug’.

De spoorwegbrug over de Leie in Grammene (deelgemeente van Deinze) is een Vierendeelbrug, wat niet betekent dat de brug in vier stukken is gedeeld, maar wel dat ze werd genoemd naar bruggenbouwer, ingenieur en ontwerper : Arthur Vierendeel.

Arthur Vierendeel (1852-1940) was ingenieur en hoogleraar aan de universiteit  van Leuven. Zijn eerste brug bouwde hij in Avelgem over de Schelde in 1902 (bekend geworden door het boek van Stijn StreuvelsDe teloorgang van de Waterhoek).

In 1992 waren er plannen om de Vierendeelbrug in Grammene (gebouwd in 1931) te slopen en te vervangen door een betonnen constructie. Maar gelukkig was er Grammenaar Laurent Vanhaesebrouck, bijgenaamd Lorenzo, die vlakbij de brug woonde. Hij leidde een protestactie en verzamelde talloze handtekeningen tegen de sloop en deed zo de NMBS terugkomen op haar beslissing. Sedertdien heet de brug de ‘Lorenzobrug’ (aanvankelijk  in de volksmond, maar sinds 2016 ook officieel), als eerbetoon aan haar redder.
In 2001 onderging dit staaltje van vakmanschap een restauratiebeurt en is thans één van de weinige Vierendeelbruggen die er nog resten. Er werden destijds over de hele wereld Vierendeelbruggen gebouwd : in Europa, Amerika, Afrika en Azië. Echter, in België alleen, verdwenen er sinds de Tweede Wereldoorlog meer dan 40.
Maar dankzij “Lorenzo” staat de brug in Grammene er nog steeds. In de omgeving van de brug is ook een “Lorenzo-wandeling” uitgestippeld, langs de mooie oevers van de Leie.
Laurent Vanhaesebrouck overleed op 27 juni 2016, op 80-jarige leeftijd.

DSC_5201 (2)

DSC_0028 (2)