Flanders Field American Cemetery.

Na nauwelijks twintig minuutjes stappen bereik je vanuit het bezoekerscentrum HIPPO.WAR in Waregem, het “Flanders Field American Cemetery”. Dit is de enige Amerikaanse begraafplaats van de Eerste Wereldoorlog in België.
368 gesneuvelde Amerikaanse soldaten vonden hier hun laatste rustplaats.
De begraafplaats is 2,4 hectare groot. Centraal staat een gedenkkapel waar binnenin de namen van de 43 Amerikaanse soldaten gebeiteld staan, wiens stoffelijke resten nooit zijn gevonden.

DSC_0038-horz

DSC_0036

Aan elke kant van het centrale vierkant liggen vier identieke delen met elk 92 graven. Op de vier verlengden van de diagonalen bevinden zich cirkelvormige inhammen waar telkens een urne staat, die telkens één van de vier Amerikaanse divisies, die in ons land gestreden hebben, symboliseren.
Verder is het park netjes en verzorgd aangelegd met mooie doorkijkjes en netjes gemaaide gazonnen.

DSC_0033

DSC_0045

DSC_0048

DSC_0049

Maar het meest merkwaardige vond ik het mooie huis dat men aan de ingang van de begraafplaats aantreft. Tot vorig jaar deed dit huis enkel dienst als woning voor de Amerikaanse beheerder van de begraafplaats. Maar sinds enkele maanden is er in de aanbouw van het huis ook een bezoekerscentrum gevestigd dat aansluit bij HIPPO.WAR.

DSC_0057

DSC_0054

Op 26 maart 2014 bezocht de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama dit kerkhof, tijdens een officieel bezoek aan ons land. Het provinciestadje Waregem stond toen helemaal op z’n kop.

DSC_0062

 

Schoolbezoek.

Anderhalve week geleden, bezocht ik, samen met iemand van de Erfgoedcel Leie-schelde, het kleuterschooltje in het Leie-dorp Grammene. We werden er door de kindjes en de juf heel hartelijk ontvangen. De speeltijd was net begonnen en wat de kindjes betrof mochten die twee “oude mensen” die op bezoek waren, gerust meespelen.
Dat hadden wij heel graag gedaan, maar we hadden jammer genoeg niet zoveel tijd. De reden van ons bezoek was van louter geschiedkundige aard.

DSC_0025

Omstreeks 1908 kocht de onderpastoor van Grammene, samen met de congregatie van de zusters Maricolen van Deinze, twee vervallen huisjes, een gesloten woning en een herberg in het centrum van Grammene. Ze verbouwden het geheel tot een schooltje, waar de nonnetjes onderwijs zouden aanbieden aan de kinderen van het dorp.

Nu, 110 jaar later, is het schooltje aan z’n laatste schooljaar bezig. Op 30 juni 2019 gaan de deuren hier onherroepelijk dicht. De gebouwen zijn hopeloos verouderd en voldoen niet meer aan de moderne normen en vereisten. Een renovatie zou teveel geld kosten. Dus moeten de juffen en de kindertjes volgend schooljaar verhuizen naar het naburig dorp Gottem. Daarna wordt dit schooltje gesloopt.
Voor het schooltje definitief verdwijnt, wilden de mensen van de Erfgoedcel er nog een verslag over maken voor het nageslacht. Ik was erbij om foto’s te nemen.

DSC_0020

DSC_0021

DSC_0015

DSC_0026

De Bisschoppengalerij. (bis)

Zoals ik al schreef in een vorig postje bezochten mijn vriend van de erfgoedcel Leie-schelde en ik vorige week de Bisschoppengalerij op het kerkhof van Mariakerke (bij Gent).
Aan het kerkplein van Mariakerke stond onze contactpersoon van de heemkundige kring ons reeds op te wachten. De man, die ook stadsgids is in Gent, nam zijn taak heel ernstig en gidste ons eerst naar het kasteel Claeys-Bouüaert en de mooie bijhorende dreven. Heel mooi en interessant. Uiteindelijk keerden we terug naar het kerkplein en de Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk, die we eveneens met een bezoek vereerden.

DSC_0001

Pas daarna kwam het kerkhof en de bijhorende Bisschoppengalerij aan de beurt. Intussen waren boven ons hoofd grijze wolken komen opzetten, die onheilspellend boven de galerij bleven hangen.
We vernamen van onze gids dat het oorspronkelijke plan uit 1873 van architect Jean-Baptiste Bethune heel ambitieus was. Zo was het aanvankelijk de bedoeling dat de Bisschoppengalerij het hele kerkhof zou omspannen met een totale lengte van meer dan een halve kilometer. Maar door geldgebrek is men destijds na ongeveer 200 met de bouw gestopt. De verdere afwerking volgens de originele plannen is er nooit meer gekomen.
Niettemin blijft de Bisschoppengalerij een uniek religieus bouwwerk.

DSC_0008

Onze gids had de sleutel en wij volgden hem naar binnen.

DSC_0047-horz

In tegenstelling tot wat ik had verwacht lagen de gangen van de galerij er netjes bij. “Dat is ooit wel anders geweest”, zo vertelde onze gids. Jarenlang werd er nauwelijks naar deze galerij omgekeken. Iedereen kon er zomaar binnen en buiten lopen. Heel wat grafzerken en glasramen werden toen beschadigd door nozems en vandalen. Daklozen hadden er een onderkomen gevonden, net als de duiven die er overal duivenpoep achterlieten.
Pas vijf jaar geleden is men met de restauratie van de galerij begonnen. Er is intussen al veel hersteld,  maar het werk is nog niet helemaal af. Sinds de restauratiewerken van start gingen zijn de deuren op slot en mag niemand er naar binnen, tenzij op aanvraag en onder begeleiding van een gids van de heemkundige kring.
De restauratiewerken verliepen ook niet van een leien dakje. Bijvoorbeeld bij de restauratie van een gigantisch grote beeldengroep ~ in vaktermen een Calvarie genoemd (symbolische voorstelling van de kruisiging van Jezus Christus, geflankeerd door Maria en de apostel Johannes) ~ ging één en ander mis. De beelden zijn gemaakt uit eikenhout en werden in de 19e eeuw vervaardigd door de gerenommeerde beeldhouwer Leopold Blanchaert. In het atelier waar de restauratie werd uitgevoerd had één of andere onverlaat de aureolen op de hoofden van de drie figuren meegenomen naar huis en er zijn houtkachel mee aangestoken. De aureolen die nu op de beelden prijken zijn dus replica’s.

DSC_0046

Onze gids leidde ons vakkundig door de gangen en hield bij iedere grafzerk halt om er de nodige uitleg te geven. Kanunniken en voorname katholieken liggen hier begraven. De grafzerken zijn tegen de muur geplaats terwijl de eigenlijke grafkelders zich onder de vloer bevinden. We liepen dus letterlijk bovenop de stoffelijke resten.

DSC_0057-horz

DSC_0067

Dat gold niet voor de vijf bisschoppen die hier ooit werden begraven. De grafzerken zijn er nog steeds, maar hun lichamen werden in 1959 overgebracht naar de crypte van de Sint-Baafskathedraal in Gent.

DSC_0066

DSC_0069

De familie van de overledenen moesten destijds zelf instaan voor de vervaardiging van het grafzerk, de versiering van het plafond en voor de glasramen recht tegenover het grafmonument. Vandaar dat er nogal wat verschillen zijn in de glasramen. Helaas zijn bijna de helft van de originele glasramen verloren gegaan.

DSC_0061

DSC_0071

Ons bezoek aan de Bisschoppengalerij van Mariakerke was aangenaam en erg interessant. Vooral mijn vriend van de erfgoedcel, die beroepshalve veel belangstelling heeft voor dit soort zaken, was bijzonder opgetogen.
Spoken of enge geesten hebben we gelukkig niet gezien in de gangen van de galerij. Alhoewel… toen ik net voor het buitengaan nog eens achterom keek …

DSC_0075b

De Bisschoppengalerij.

Op een snikhete dag in juli waren mijn vrouw en ik, eerder toevallig, op het kerkhof van de gemeente Mariakerke (nabij Gent). Het gras op het kerkhof was dor en okerkleurig en de zeldzame bloemen op de zerken snakten naar een druppel water.
Op deze begraafplaats stond een merkwaardig religieus gebouw. Het zag eruit als een kerk of kapel. Het gebouw was behoorlijk lang, maar nauwelijks vijf meter breed en vormde in het midden een stompe hoek. Een kerk kon dit onmogelijk zijn. Het was ook geen kapel en het had evenmin iets te maken met een klooster of een abdij. “Maar wat was het dan wél ?”, vroegen wij ons af.

DSC_0004

Dankzij Google kwamen we te weten dat dit de Bisschoppengalerij is. De galerij dateert uit 1873 en werd ontworpen door architect Jean-Baptiste Bethune. Het is een zuilengang dat dienst doet als een soort bovengrondse crypte. Het draagt de naam “Bisschoppengalerij” omdat de stoffelijke resten van vijf Gentse bisschoppen er begraven lagen.
Op de katholieke begraafplaats Campo Santo in Sint-Amandsberg was er in de 19e eeuw plaatsgebrek door massale sterfte vanwege een cholera-epidemie. De kerkelijke leiders van toen wilden niet dat voorname katholieken werden begraven op de Westerbegraafplaats. Dat “geuzenkerkhof” lag immers op ongewijde grond en er werden socialisten, vrijmetselaars en liberalen begraven. Daarom lieten zij in het nabij gelegen Mariakerke een kleiner Campo Santo aanleggen, met deze unieke galerij als middelpunt.

DSC_0005

Toen wij deze zomer op het kerkhof van Mariakerke waren, was de deur van de galerij op slot. Die deur gaat dan ook maar heel zelden open voor bezoekers.

DSC_0006

Maar een goede vriend van mij, die werkzaam is bij de erfgoedcel Leie-schelde en met wie ik geregeld als vrijwilliger samenwerk, heeft toestemming gekregen om vandaag een bezoek te brengen aan de galerij. En ik mag mee om foto’s te nemen. Straks, omstreeks 14u. komt iemand van de heemkundige kring van Mariakerke de deur van de galerij voor ons tweeën open doen.
Ik ben er niet helemaal gerust in. De bisschoppen liggen er weliswaar niet meer. In 1959 bracht men hun lichamen over naar de Crypte in de Sint-Baafskathedraal van Gent. Maar wie weet, dwaalt daar binnen nog de geest rond van een kanunnik of bisschop die al tweehonderd jaar dood is ?
Het verslag van ons bezoek die we deze namiddag aan de galerij brengen kunnen jullie volgende week lezen op deze blog.

DSC_0007

De Genie aan het werk.

Er waren vorige week alweer soldaten aan de Leie. Echte deze keer, meer bepaald de 11de compagnie Genietroepen uit Burcht. De soldaten waren niet zomaar aan de Leie, ze hadden er een taak te vervullen.
Zes jaar geleden werd de geklasseerde Pontbrug over de Leie, in de gemeente Drongen, afgesloten voor alle verkeer. De brug moest worden hersteld van betonrot. Omdat het een hele tijd kon duren voor de brug terug in gebruik kon worden genomen, heeft men toen een noodbrug aangelegd, een beetje verder op de Leie. Het betrof een  zogenaamde Baileybrug. Dit type brug wordt sinds de Tweede Wereldoorlog gebruikt door militairen om op een snelle manier een rivier over te steken.  Het voordeel van zo’n brug is dat ze sterk is, maar toch relatief snel een eenvoudig in mekaar kan worden gestoken.

Nu, zes jaar later, is de Pontbrug in Drongen eindelijk hersteld. Sinds vorige week mag iedereen terug over de brug en dat betekent dat de militaire noodbrug mocht worden afgebroken. Daarom dus waren de soldaten aan de Leie.
Vorige week dinsdag, ging ik er in de late namiddag een kijkje nemen. Maar ik bleef een beetje op afstand want ik wou de dappere soldaten niet storen tijdens hun noeste arbeid.

DSC_0003

DSC_0004

DSC_0007

De bodem van de noodbrug was intussen al helemaal verdwenen.

DSC_0014

En de oude Pontbrug, recht tegenover de abdij van Drongen, ligt er weer bij alsof er niets is gebeurd.

DSC_0006

DSC_0015

199 jaar later.

Bovenop het Belfort van Gent staat een draak die sinds 1377 over de stad waakt. Lang geleden spuwde de draak ook vuur. Dat gebeurde voor het eerst in het jaar 1500, bij de geboorte van Keizer Karel en later telkens wanneer er in de stad iets bijzonders te vieren viel.
In de middeleeuwen liep dit gebeuren niet altijd van een leien dakje. Het moet destijds een hachelijke onderneming zijn geweest om de draak vuur te laten spuwen. Het is niet helemaal duidelijk hoe men daar toen in slaagde, maar er zouden pek een vuurpijlen aan te pas zijn gekomen. In het jaar 1819 spuwde de draak voor het laatst. Daarna hield het beest het voor bekeken.

draak

199 jaar later, ter gelegenheid van de 175ste Gentse feesten, spuwt de draak opnieuw vuur. En het is nog steeds een hachelijke onderneming om ze te laten spuwen.
Gespecialiseerde firma’s hebben met een kraan het vuurmechanisme gemonteerd, in samenspraak met de brandweer. Aan de draak zelf mochten niets bevestigd worden, dus moest de installatie op de as onder de draak aangebracht worden. Bovendien draait de draak met de wind mee en daarom moet de vuurinstallatie ook mee kunnen draaien. Dat gebeurt met tandwielen en een motor. De steekvlam bereikt zo’n 15 meter en wordt zo’n 1.000 graden warm.
Tijdens de Gentse Feesten is het spektakel elke avond om 22.30 uur te zien. Omstreeks dat uur waren wij nog steeds in de buurt van het Walter De Buck-plein. Van daaruit konden we het Belfort zien staan. Het was echter te laat om door die mensenmassa dichterbij het Belfort te komen.

DSC_0043

Ik had geen telelens bij de hand en ook geen statief. Een degelijke close-up foto nemen van de vuurspuwende draak zat er dus niet in. Deze vanop afstand losjes uit de hand genomen (ietwat onscherpe) foto is het beste wat ik kan voorleggen.

DSC_0051

Over Het Belfort van Gent en zijn draak kan je alles lezen en vernemen op deze bijzonder mooie website.