Januari.

Januari is genoemd naar de Romeinse God Janus, de God van het begin en het einde, of de God van het openen en het sluiten. Janus werd steeds afgebeeld als een man met twee gezichten die elk een andere kant opkijken, één naar de toekomst en één naar het verleden. Janus werd ook gezien als de god van de overgang van oud naar nieuw.
Bij de Romeinen was januari (Ianuarius) de elfde maand van het jaar. Dat deze maand toch vernoemd werd naar Janus, kwam waarschijnlijk doordat deze elfde maand voor de Romeinen symbool stond voor het begin van een nieuwe periode. Het was de eerste maand na de winterse zonnewende.

Janus-Vatican

Januari wordt ook de louwmaand of de ijsmaand genoemd. In onze contreien zou volgens de statistieken de gemiddelde temperatuur het laagst moeten zijn in januari. Maar statistieken zijn wat ze zijn, natuurlijk.
De laagste temperatuur ooit, in Ukkel gemeten, was op 23 januari 1947. Toen kwam het kwik overdag niet hoger dan -18,7° C.
Maar op 1 januari 2012 was het lekker zacht met 14,1° C en op 25 januari 2016 leek het wel lente, want toen steeg het kwik zelfs naar een heuse 15,4°C.
Zo zie je maar, Janus is nogal wispelturig. In januari kan het bar koud zijn, maar evenzeer zalig zacht, aan het begin of aan het einde …

December.

colored-1297806_960_720December wordt ook weleens de donkere maand genoemd, waarin de dagen korter zijn dan de nachten.
December is ook een vrolijke maand. waarin Sinterklaas en de Kerstman langskomen en sfeervolle lampjes licht in de duisternis brengen. Iedereen haalt ook een boom in huis. De traditie van de kerstboom komt oorspronkelijk uit de Elzas. In de middeleeuwen werd de boom versierd met klatergoud, kaarsen, appels, koek en suikergoed.

 

November.

Voor veel mensen is november de maand waarin de doden worden herdacht, alsook de gruwelijke slachtpartijen uit de Eerste en tweede Wereldoorlog.
In de volksweerkunde wordt de maand november ook omschreven als de slachtmaand, de bloedmaand of de nevelmaand. 

In de middeleeuwen hadden de boeren het recht om in november hun varkens in het bos de eikels en beukennootjes te laten opeten. Men noemde dat het “akeren”. Normaal was alles wat in het bos groeide eigendom van de kasteelheer maar het was een traditie dat de boeren hun varkens het woud mochten insturen voor de eikeloogst.
Dit thema werd dikwijls afgebeeld in middeleeuwse miniaturen en glasramen.
Een dergelijke afbeelding is te zien in “Les Très Riches Heures du duc de Berry”  (“De zeer rijke uren van de hertog van Berry”). Dit is een rijk geïllustreerd getijdenboek, dat werd vervaardigd rond 1410 in opdracht van hertog Jan van Berry. Het boek wordt aanzien als één van de mooiste middeleeuwse manuscripten uit Frankrijk. Het wordt bewaard in het kasteel van Chantilly, ten noorden van Parijs.
Getijdenboeken waren gebedenboeken voor leken, geënt op het door monniken gebruikte brevier. De gebeden die erin stonden werden op vaste tijden van de dag uitgesproken en werden daarom getijden genoemd.
In dit getijdenboek staat een zwijnenhoeder centraal in de illustratie bij de maand november. Hij gooit een tak in de bomen, zodat de eikels omlaag vallen. Zijn hond houdt toezicht op het tafereel. Op de achtergrond zijn andere boeren in het bos te zien, die eveneens hun varkens hoeden.

800px-Les_Très_Riches_Heures_du_duc_de_Berry_novembre

Bron : Wikipedia

Oktober.

Oktober is doorgaans de maand waarin de bieten worden geoogst. De Bietenoogst is tevens de titel van een meesterlijk kunstwerk dat Emile Claus in 1890 schilderde. Het magistraal doek meet 3.2 bij 4.8 meter. Geen enkele reproductie kan de ervaring weergeven die men krijgt als men vlak voor het echte schilderij staat. Volgens kenners en specialisten is De Bietenoogst één van de tien kunstwerken die iedereen minstens één keer in zijn leven zou moeten gezien hebben. Dat kan iedere dag (behalve op maandag) in het Museum van Deinze en de Leiestreek.
Maar niet meteen. Wegens de opbouw van een gloednieuwe tentoonstelling is het museum momenteel gesloten voor het publiek tot 19 oktober.

Oktober is de tiende maand van het jaar in de gregoriaanse kalender. De naam komt van octo, het Latijnse woord voor acht. Oktober was volgens de Romeinse kalender de achtste maand van het jaar, omdat volgens deze kalender het nieuwe jaar op 1 maart begon.

Oktober wordt ook wel eens de wijnmaand genoemd.

wine-glasses-155587_960_720

September.

 

Wetteren 061 - kopie-horz

September wordt ook wel de fruitmaand genoemd. De naam september komt van het Latijnse woord septembris wat afkomstig is van het woord septem, dat zeven betekent. September was oorspronkelijk de 7e maand van het jaar, omdat het Romeinse kalenderjaar tot 153 v.Chr op 1 maart begon.

Augustus.

Augustus wordt ook wel de oogstmaand genoemd. Augustus is vernoemd naar de Romeinse keizer Augustus.
Augustus is op het noordelijk halfrond de maand waarin de oogst wordt binnengehaald. Het woord oogst is van de naam augustus afgeleid.

De Romeinse keizer Augustus werd geboren als Gaius Octavius en was een achterneef van Julius Caesar, die hem later als zijn eigen zoon zou adopteren. Keizer Augustus regeerde van 27 voor Christus tot 14 na Christus en staat in de geschiedenisboeken vermeld als “de geliefde vredesvorst“. Maar zo lief was keizer Augustus ook weer niet. 
Na de dood van Julius Caesar had Gaius Octavius z’n oog laten vallen op Cleopatra VII, de vroegere minnares van Julius Caesar. Maar Cleopatra wees Gaius Octavius af en koos voor Marcus Antonius,  een goede vriend van Julius Caesar, met wie ze trouwde en kinderen kreeg. Als keizer Augustus voerde Gaius Octavius van dan af oorlog tegen Egypte en uit wraak en jaloezie dreef hij Marcus Antonius en Cleopatra tot wanhoop. Het echtpaar pleegde uiteindelijk gezamenlijk zelfmoord. Daarna lijfde keizer Augustus het Egyptische rijk in bij het Romeinse en eigende hij zich persoonlijk de Egyptische schatten toe.

SFEC_BritMus_Roman_Modification1

BRONZEN HOOFD VAN DE JONGE GAIUS OCTAVIUS (KEIZER AUGUSTUS), GEVONDEN IN MEROË, NUBIË. HET BEELD BEVINDT ZICH THANS IN HET BRITISH MUSEUM. (FOTO : WIKIPEDIA)

Juli.

Vincent Van Gogh - Middagrust (1890)

Vincent Van Gogh – Middagrust (1890)

Juli is de hooimaand.
Juli is genoemd naar de Romeinse Veldheer, Gaius Julius Caesar. Hieronder zien we hem links zoals we hem allemaal kennen uit de stripavonturen van Asterix en Obelix. Rechts is een reconstructie van hoe hij er echt zou hebben uitgezien.

997284de0380be2a0b55a8f71e02a46b-horz

Lange tijd werd aangenomen dat Julius Caesar nooit persoonlijk in de lage landen zou zijn geweest. Maar uit recent gevonden documenten blijkt dat hij wel degelijk verscheidene keren in onze contreien zou hebben vertoefd.
Julius Caesar was één van de machtigste mannen uit de Romeinse tijd. Maar, ook al verdiepte hij zich vaak in literatuur, we hoeven hem niet te beschouwen als een verfijnd persoon of als een groot en wijs staatsman. Hij was veel eerder een koelbloedige, berekende en meedogenloze heerser, die vooral belust was op persoonlijke roem en macht en over lijken ging om dat doel te bereiken.