Het vlas aan de Leie. (2/2)

Door het roten van het vlas in het water van de Leie, was de rivier in de eerste helft van de 20ste eeuw zodanig vervuild dat er hoogdringend een oplossing moest worden gevonden voor dit probleem. Vanaf 1925 begon men te experimenteren met vlasroten in betonnen bakken met warm water.

browse

Bij het warmwaterroten werd geen Leiewater meer gebruikt. Door deze methode van roten verliep het produktieproces weliswaar sneller, efficiënter en véél milieuvriendelijker, maar verloor het vlas de typische kwaliteiten van het Leievlas. Hierdoor verloor de streek zijn monopolie op de vlasteelt en werd de stille teloorgang van de vlasproduktie aan de Leie ingezet.

DSC_4069

Maar dat betekende nog niet het einde van de vlasindustrie aan de Leie. Vandaag wordt er nog altijd vlas geteeld en bewerkt in de Leiestreek. Tussen Gent en Kortrijk zouden er nog een 50-tal vlasbedrijven actief zijn.
Het verwerkingsproces van het vlas heeft intussen een grote evolutie ondergaan, die nog steeds aan de gang is. Door moderne technieken verloopt dit proces nu op een uiterst milieuvriendelijke wijze.
Vlas wordt overigens al lang niet enkel meer gebruikt voor het vervaardigen van linnen. Door de stevigheid, duurzaamheid en recycleerbaarheid van de vlasvezel heeft men de mogelijkheden voor andere toepassingen ervan ingezien. Men vindt de vlasvezel tegenwoordig terug in allerhande isolatiematerialen, maar ook in kledij, meubelen, raamprofielen, terrastegels en zelfs in kinderspeelgoed en wc-brillen.
Daar waar het vlas vroeger een bedreiging vormde voor het milieu, is het nu een ecologisch product geworden, dat ons helpt om onze wereld een beetje properder te houden en zo de natuur te beschermen.
En de Leie ligt er weer lieflijk en geurloos bij.

DSC_0003

Modest_Huys 2

Vlasoogst (1925) – Modest Huys – Museum van Deinze en de Leiestreek

Het vlas aan de Leie. (1/2)

Van oudsher wordt er aan de Leie vlas geteeld en bewerkt. Sedert 2500 jaar V.C. is het vlas onafgebroken aanwezig in de Leiestreek. De naam België zou zelfs zijn afgeleid van het Keltische woord voor vlas : belc’h. Maar pas omstreeks 1829 brak de échte gouden tijd aan voor de vlasboeren langs de Leie, toen de Engelsen op de vlasmarkt verschenen. Zij noemden de Leie de “Golden river”, een bijnaam die de Leie nu nog steeds met zich meedraagt.

 

 

Grammene 2 004

Voor de Engelse “botekopers” (lieden die het vlas opkochten om het daarna door te verkopen aan de spinnerijen) was de Leie dan ook een ware goudmijn. Er waren immers niet zoveel rivieren waarin het roten van vlas was toegestaan. Bovendien had de Leie alle kwaliteiten tot optimaal roten. Het trage debiet van de rivier zorgde ervoor dat de rootbacteriën niet werden weggespoeld door een te sterke stroming, terwijl de afbraakstoffen toch voldoende werden afgevoerd. Daarenboven was het water van de Leie arm aan kalk en ijzer, waardoor de vlasvezel zacht en roestvrij bleef.

browse (1)

Vlasroterij in de Leie omstreeks 1900

Maar het roten in de Leie zorgde voor een stinkende, vervuilde rivier.  Reeds in de middeleeuwen werd het roten in de Leie met regelmaat verboden omwille van de massale vissterfte. In de 19de eeuw was het vooral de rijke burgerij die protesteerde tegen de ondraaglijke stank van de rivier.
Het roten van vlas maakte van de Leie een dode rivier. Omstreeks 1930 was de toestand van de Leie zo erg dat er hoogdringend naar een oplossing moest worden gezocht. Op deze manier kon het echt niet meer verder.

DSC_4070

(wordt vervolgd)

Augustus.

Augustus wordt ook wel de oogstmaand genoemd. Augustus is vernoemd naar de Romeinse keizer Augustus.
Augustus is op het noordelijk halfrond de maand waarin de oogst wordt binnengehaald. Het woord oogst is van de naam augustus afgeleid.

De Romeinse keizer Augustus werd geboren als Gaius Octavius en was een achterneef van Julius Caesar, die hem later als zijn eigen zoon zou adopteren. Keizer Augustus regeerde van 27 voor Christus tot 14 na Christus en staat in de geschiedenisboeken vermeld als “de geliefde vredesvorst“. Maar zo lief was keizer Augustus ook weer niet. 
Na de dood van Julius Caesar had Gaius Octavius z’n oog laten vallen op Cleopatra VII, de vroegere minnares van Julius Caesar. Maar Cleopatra wees Gaius Octavius af en koos voor Marcus Antonius,  een goede vriend van Julius Caesar, met wie ze trouwde en kinderen kreeg. Als keizer Augustus voerde Gaius Octavius van dan af oorlog tegen Egypte en uit wraak en jaloezie dreef hij Marcus Antonius en Cleopatra tot wanhoop. Het echtpaar pleegde uiteindelijk gezamenlijk zelfmoord. Daarna lijfde keizer Augustus het Egyptische rijk in bij het Romeinse en eigende hij zich persoonlijk de Egyptische schatten toe.

SFEC_BritMus_Roman_Modification1

BRONZEN HOOFD VAN DE JONGE GAIUS OCTAVIUS (KEIZER AUGUSTUS), GEVONDEN IN MEROË, NUBIË. HET BEELD BEVINDT ZICH THANS IN HET BRITISH MUSEUM. (FOTO : WIKIPEDIA)

Pompoenen.

Pompoenen vormen samen met kalebassen en komkommers één familie. In Midden- en Zuid-Amerika werden 9000 jaar geleden al pompoenen geteeld.
De pompoen is een krachtpatser onder de planten. Van een klein zaadje groeit hij in enkele weken tijd uit tot een plant die gemakkelijk vijf vierkante meter in beslag kan nemen en vruchten draagt die zeer groot kunnen worden. De grootste pompoen ooit gekweekt woog 912 kg.
Naast heel wat pompoensoorten die een louter decoratieve functie hebben, zijn er de eetbare pompoenen die vooral lekker zijn in slaatjes en soep en weinig calorieën, maar veel vitamine A bevatten.